واژهٔ افغانستان از دو بخش «افغان» و «ستان» تشکیل شدهاست. واژهٔ افغان برابر با معنای قوم پشتون بودهاست و پسوند ستان در زبانهای منطقه به معنای جای یا سرزمین است. واژهٔ افغانستان به عنوان نام یک کشور در سال ۱۳۰۲ هجری خورشیدی (۱۹۲۳) و در قانون اساسی امانالله شاه به تصویب رسید. واژهٔ افغان در سال ۱۳۴۳ (۱۹۶۴) و در قانون اساسی تصویبی محمد ظاهرشاه با تعریفی تازه و به معنی همهٔ افراد شهروند کشور افغانستان بهکار رفت. با این حال هنوز بیشتر فارسیزبانان افغانستان، واژهٔ افغان را به معنی مردم پشتون به کار میبرند. پرجمعیتترین شهرهای افغانستان به ترتیب کابل، قندهار، مزار شریف و جلال آباد هستند. روابط خویشاوندی و خانوادگی در میان مردم افغانستان بسیار نزدیک و صمیمانه است. در این کشور مسائل حاد میان مردم توسط ریشسفیدان و بزرگان حل و فصل میشود. برپایه سرشماری مقدماتی کمیته ملی احصائیه کشور، جمعیت افغانستان در سال ۱۳۸۵، ۲۴ میلیون تن بوده است. گفته میشود از این تعداد ۱۲٬۳۰۰٬۰۰۰ تن مرد و ۱۱٬۸۰۰٬۰۰۰ تن زن هستند. ۷/۲۱٪ جمعیت کشور شهرنشین میباشند. مرحله اصلی سرشماری افغانستان در ماه سنبله ۱۳۸۷ صورت خواهد گرفت. این آمار شامل میلیونها مهاجر افغانی مقیم ایران، پاکستان و کشورهای دیگر نمیباشد. سازمان ملل پیش از این جمعیت افغانستان را ۲۹ میلیون تن براورد کرده بود. امروزه همه مردم دارای تابعیت افغانستان را افغان مینامند. ولی در واقع افغان نام قومی خاص است كه امروزه پشتون نامیده میشود اماء در افغانستان مردم هزاره و تاجیک و ازبک هم زندگی میکند. گروههای نژادی افغانستان عبارتند از: پشتون، تاجیک، هزاره، ازبک، ترکمن، اویماق، بلوچ، پشهیی، نورستانی، اسماری (گجر)، قزلباشها و... . تاجیکها بیشتر در نیمه شمالی کشور و هزارهها درمناطق مرکزی کشور زندهگی میکنند پشتونها در نیمه جنوبی کشور زندگی میکنند. قوم بلوچ در جنوب باختری، قومهای ازبک و ترکمن در شمال، و اقوام نورستانی و پشهیی در مناطق مرکزی و شرقی کشور به سر میبرند. ۹۹٪ مردم افغانستان مسلمان هستند که حدود ۵۸٪ آنان سنی و ۴۱٪ شیعه هستند. مذاهب دیگری چون هندو و سیک نیز در افغانستان پیروانی دارد. پیش از جنگهای ۳۰ سال گذشته، اقلیتی یهودی نیز در افغانستان و به ویژه شهر هرات وجود داشتند که امروزه بیشتر آنان به اسرائیل رفتهاند. همچنین بین ۱٬۰۰۰ تا ۲٬۰۰۰ نفر از پیروان مسیحیت در این کشور زندگی میکنند. نورستانی، فولادی (طوسی): بلوچی و بفنش.مردم افغانستان به یکی از زبانهای فارسی دری (٪۵۰)، پشتو (٪۳۵)، زبانهای ترکی (از جمله ازبکی و ترکمنی) (٪۱۱)، و در حدود ۴ درصد به یکی از ۳۰ زبان کم گویشورتر (از جمله پشهیی، نورستانی و بلوچی) سخن میگویند. بر اساس قانون اساسی افغانستان، زبانهای پشتو و دری زبانهای رسمی دولت افغانستان میباشند و در مناطقی که گویشوران زبانی دیگر زیاد باشند، آن زبان به عنوان زبان رسمی سوم تلقی میشود. بیشتر اقوام ساکن در افغانستان از مردمانی هستند که از ۳ هزار سال پیش به تدریج به این سرزمین آمدهاند. افغانستان کنونی از آن هنگام تا سال ۱۱۲۶ هجری خورشیدی (۱۷۴۷) که از امپراطوری ایران جدا، زیر سلطهٔ حکومتهای بسیاری از جمله هخامنشیان، سلوکیان، اشکانیان، ساسانیان، امویان، عباسیان، صفاریان، سامانیان، غزنویان، غوریان، سلجوقیان، خوارزمشاهیان، ایلخانان مغول، تیموریان، گورکانیان، صفویه، و افشاریه بوده است. در سال ۱۱۲۶ احمدشاه درانی که از سرداران نادرشاه افشار بود، پس از مرگ او افغانستان کنونی را پایه گذاری کرد. اما در حقیقت در زمان ناصرالدین شاه، از سلسله قاجاری بود که افغانستان از ایران جدا شد.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر